Vücuttaki demirin azaldığını gösteren 10 belirti

Demir, bedenin temel unsurlarından biridir. Demir eksikliği, bilhassa bayanlarda ve ayrıyeten genç insanlarda en sık görülen eksikliktir. Çocukların neredeyse yarısının demir eksikliğinden etkilendiği kestirim edilmektedir. Annede gebeliğin son trimesterinde yahut çocukta görülen demir eksikliğinin önemli beyin gelişimi bozukluklarına neden olabileceği biliniyor.

Dünya çapında yaklaşık 500 milyon insanın demir eksikliği yaşadığı varsayım edşilmektedir. Demirin temel vazifesi, kanda bulunan oksijeni insan bedeninin organlarına ve kaslarına taşımak ve depolamaktır. Kırmızı kan hücrelerinde bulunan bir protein olan hemoglobin oluşumu için gereklidir. Bu, kırmızı kan hücrelerindeki oksijeni sabitler ve onlara kırmızı rengini verir.

Demir olmazsa globüller küçülür, daha az renkli hale gelir ve organlara oksijen sağlayamaz. Bu nedenle demir eksikliği olan bireyler ekseriyetle solgun görünürler ve en ufak bir eforda nefes darlığı çekerler. Bu beşerler daha sonra demir eksikliğine bağlı anemi geliştirirler.

Günlük demir muhtaçlığı

Bir kişinin muhtaçlık duyduğu günlük demir ölçüsü yaşa ve cinsiyete nazaran değişir. Erkeklerde kandaki olağan demir seviyesi 70 ila 175 μg/dl (mikrogram/desilitre), bayanlarda ise 50 ila 150 μg/dl ortasındadır.

Aşağıda önerilen ortalama günlük demir ölçüleri verilmiştir. Et, kümes hayvanları yahut kabuklu deniz eserleri yemeyen vejetaryenler ve veganlar listelenen demir ölçülerinin neredeyse iki2  katına muhtaçlık duyarlar. Zira beden hayvansal kaynaklardan gelen “hem” demiri, sebzelerden ve demirle zenginleştirilmiş besinlerden gelen “hem olmayan” demirden daha âlâ emer.

6 aya kadar olan bebekler: 0.27 mg

7 ila 12 aylık bebekler: 11 mg

1 ila 3 yaş ortası çocuklar: 7 mg

4 ila 8 yaş ortası çocuklar: 10 mg

9 ila 13 yaş ortası çocuklar: 8 mg

14 ila 18 yaş ortası erkekler: 11 mg

14 ila 18 yaş ortası kızlar: 15 mg

19 ila 50 yaş ortası erkekler: 8 mg

19 ila 50 yaş ortası bayanlar: 18 mg

51 yaş ve üzeri yetişkinler: 8 mg

Gebe bayanlar: 27 mg

Emziren bayanlar: 9 mg

Gereğince demir alınmazsa ne olur?

Kısa vadede yetersiz demir alımı belirtilere neden olmaz. Beden kaslarda, karaciğerde, dalakta ve kemik iliğinde depolanan demiri kullanır. Fakat bedende depolanan demir düzeyleri azaldığında demir eksikliği anemisi oluşur. Kırmızı kan hücrelerinin boyutu küçülür ve daha az hemoglobin içerirler. Sonuç olarak, kan akciğerlerden bedenin geri kalanına daha az oksijen taşır.

Demir eksikliği neredeyse tüm dünyada yaygındır. Bilhassa et, kümes hayvanları yahut deniz eserleri yemeyen şahıslarda, kan kaybı yaşayanlarda, besinlerin emilimini engelleyen bağırsak rahatsızlıkları olanlarda ve sağlıklı beslenmeyenlerde ortaya çıkabilir.

Demirin en değerli fonksiyonu demir eksikliği anemisini ve neden olduğu sıkıntıları önlemesidir. Hamilelik sırasında bayanın bedenindeki kan ölçüsü artar, bu da bayanın kendisi ve büyüyen bebeği için daha fazla demire gereksinimi olduğu manasına gelir. Hamilelik sırasında yetersiz demir, demir eksikliği anemisi riskini artırır ve bebeğin düşük doğum yüküne, erken doğmasına ve düşük demir düzeylerine sahip olmasına neden olur. Hamilelik sırasında çok az demir alımı bebeğin beyin gelişimine de ziyan verebilir. Gebe yahut emziren bayanlar, doğum uzmanları yahut sıhhat profesyonelleri tarafından önerilen biçimde demir desteği almalıdır.

Çocukluk çağı demir eksikliği anemisi, ruhsal gelişimde gecikmelere, toplumsal izolasyona ve dikkat yeteneğinin azalmasına neden olabilir. Romatoid artrit, inflamatuar bağırsak hastalığı ve birtakım kanser cinsleri üzere kimi kronik hastalıklar bedenin depolanmış demiri kullanma yeteneğini etkileyebilir. Besinlerden yahut desteklerden daha fazla demir tüketmek, ekseriyetle kronik hastalıkların neden olduğu anemiyi azaltmaz zira demir, kan sirkülasyonundan depolama alanlarına yönlendirilir. Kronik bir hastalığın neden olduğu aneminin ana tedavisi, altta yatan hastalığı tedavi etmektir.

Sağlıklıysanız ve rastgele bir belirti yaşamıyorsanız, demir düzeyinizin düşük olması mümkün değildir. Lakin bir risk olduğunu düşünüyorsanız kesinlikle bir uzmana başvurun. Kanınızdaki hemoglobin ölçüsünü kıymetlendirmek için bir kan testi yaptırabilirsiniz. Bu eksiklik tiroid sorunları üzere dikkat edilmesi gereken başka değerli rahatsızlıkları ortaya çıkarabileceğinden bir uzmana başvurmak kıymetlidir.

Demir eksikliğinin 10 belirtisi

Demir eksikliğinin ortaya çıakracağı belirtiler, eksikliğin boyutuyla temaslıdır. Birinci başlarda çoklukla hiçbir belirti görülmez. Bu düzeylerde lakin anemiyi gösteren bir kan testinin sonuçlarında demir eksikliği keşfedilir. Kanda oksijenin taşınmasından sorumlu kırmızı kan hücrelerindeki bir protein olan ve demirin bir elementi olduğu hemoglobin düzeyinde bir azalma demir eksikliğini gösterebilir. Hemoglobin seviyesinin erkeklerde 13 g/dl, bayanlarda 12 g/dl ve gebe bayanlarda 11 g/dl altında olması anemi olarak tanımlanır.

Aneminin birçok nedeni vardır, fakat demir eksikliği en yaygın nedendir. Kan testine ek olarak demir depoları azaldıkça, birtakım belirtiler sizi mümkün bir eksiklik konusunda uyarabilir.

Demir eksikliğinin en yaygın belirtileri şunlardır:

– Tükenmişlik,

– Konsantrasyon zorluğu,

– Sonluluk,

– Soluk cilt,

– Lisanda yaralar,

– Kuru yahut pürüzlü cilt,

– Kuru ve hasarlı saç ve saç dökülmesi,

– Kırılgan tırnaklar,

– Baş ağrısı,

– Tinnitus (kulaklarda çınlama).

Demir kaynağı olan besinler

Demir eksikliğiniz olsun ya da olmasın, sağlıklı ve çeşitli beslenmek genel sıhhat için çok değerlidir. Aşağıdakiler de dahil olmak üzere birçok yiyecek demirle doludur:

– Kırmızı et,

– Balık ve kümes hayvanları,

– Fasulye, bezelye ve mercimek üzere baklagiller,

– Ispanak, lahana ve brokoli üzere sebzeler,

– Soya peyniri,

– Fındık ve yağlı tohumlar,

– Dut ve kuru üzüm üzere birtakım kuru meyveler.